حسين مير حيدر
467
معارف گياهى ( فارسى )
درمان دنداندرد ، سردرد و التيام زخمها تأييد مىنمايد . براى لينت مزاج يك پژوهش نشان مىدهد كه شاهپسند داراى خاصيت لينت مزاج مىباشد . ولى تحقيقى تاكنون دربارهء آثار شاهپسند در موارد شوره سر و قى آوردن و ازدياد عادت ماهيانه و رفع سنگ كليه در انسان به عمل نيامده است . مقدار و نحوهء مصرف براى تهيهء دمكردهء خيلى تلخ شاهپسند براى درمان سردرد ، ارتررز خفيف و ساير دردهاى خفيف دو قاشق مرباخورى گياه خشك را در يك پيمانه آب جوش بريزيد و 15 دقيقه خيس كنيد و تا 3 پيمانه در روز بخوريد . براى پوشاندن تلخى آن ممكن است كمى شكر يا عسل يا آب ليموترش تازه در آن بريزيد . در مورد تنطور گياه نصف قاشق مربّاخورى تنطور 3 بار در روز خورده شود . شاهپسند به كودكان زير دو سال نبايد داده شود و در مورد كودكان بزرگتر و اشخاص بزرگتر از 65 سال با دوز كمتر شروع و بتدريج تا حد مجاز اضافه شود . نكات احتياطآميز در مصرف شاهپسند تحقيقات دانشمندان اروپا در مورد جانوران آزمايشگاهى نشان مىدهد كه خوردن شاهپسند ضربان قلب را كاهش مىدهد و مجارى برونشها را منقبض و تنگ مىكند و رودهها و رحم را تحريك مىنمايد و چون احتمالا ممكن است ضربان قلب را در انسان نيز كاهش دهد ، بنابراين اشخاصى كه مبتلا به نارسايى احتقانى قلب هستند و يا سابقهء ساير انواع بيمارىهاى قلبى دارند ، بايد از خوردن شاهپسند اجتناب كنند . اثر احتمالى آن براى انقباض و تنگى برونشها ممكن است موجب آسم و ساير ناراحتىهاى تنفسى شود و اثر تحريكى آن در رودهها ممكن است ناراحتىهاى اين قسمت از بدن نظير كليت را تشديد نمايد . و به سبب آثار احتمالى آن در تحريك رحم ، زنان باردار بايد از خوردن آن پرهيز نمايند . و در تمام موارد بالا اگر به دليلى ضرورت ايجاب نمايد كه مصرف شود ، بايد با نظر پزشك و در حد مجاز باشد . با اين كه هر دو گونه اروپايى ( V . officinalis ) و امريكايى ( V . hastata ) شاهپسند تقريبا داراى خواص مشابهى هستند ، سازمان نظارت بر خوراك و دارو امريكا گونه اروپايى